Obywatelstwo Unii Europejskiej - czym jest?

Obywatelstwo Unii Europejskiej - czym jest?

Karta Praw Podstawowych, Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz Traktat o Unii Europejskiej to trzy najwa??niejsze unijne dokumenty, które wyznaczaj? te?? ramy dla bardzo wa??nego zagadnienia - obywatelstwa Unii Europejskiej. Czym ono jest i jakie prawa dla nasz przewiduje?

Kto jest obywatelem Unii Europejskiej?

Obywatelstwo Unii Europejskiej to twór, który jest odpowiedzi? na to, i?? prawo Unii Europejskiej wkracza w coraz wi?cej dziedzin ??ycia ka??dego, kto na jej terenie stale przebywa. W zwi?zku z tym my, jako obywatele Unii, zyskujemy szereg praw i przywilejów. Okre??laj? one relacje jednostki z instytucjami Unii Europejskiej i dotycz? obywateli poszczególnych pa??stw cz??onkowskich.

Prawa obywatela Unii Europejskiej

Istota praw okre??lona jest w art. 20 i kolejnych Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W??ród nich znajdziemy takie prawa jak:

 

  • prawo do swobodnego przemieszczania si? i osiedlania na terytorium pa??stw cz??onkowskich, 

  • prawo do g??osowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach lokalnych w pa??stwie cz??onkowskim zamieszkania na takich samych warunkach, jak obywatele tego pa??stwa, 

  • prawo do ochrony dyplomatycznej i konsularnej ze strony w??adz innego pa??stwa cz??onkowskiego na terytorium pa??stwa trzeciego (nienale???cego do UE), je??eli ich w??asny kraj nie posiada tam swojego przedstawicielstwa, na takich samych warunkach, jak obywatele tego pa??stwa cz??onkowskiego,

  • prawo do sk??adania petycji do Parlamentu Europejskiego oraz prawo do zwrócenia si? do powo??anego przez Parlament Europejski Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich (art. 24 TFUE) w sprawach dotycz?cych przypadków niew??a??ciwego administrowania w dzia??aniach instytucji lub organów unijnych,

  • prawo do pisemnego zwracania si? do wszystkich instytucji lub organów UE w jednym z j?zyków pa??stw cz??onkowskich oraz do otrzymania odpowiedzi w tym samym j?zyku, 

  • prawo dost?pu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (pod okre??lonymi warunkami).

Powy??sze prawa s? stricte powi?zane z funkcjonowaniem Unii Europejskiej - maj? charakter przede wszystkim polityczny i instytucjonalny. Tak naprawd? wiele z nich mo??e by? ??rodkiem do realizacji innych, bardziej skonkretyzowanych praw, np. poprzez petycj?, ochron? dyplomatyczn? czy g??osowanie. 

Obowi?zki obywatela Unii Europejskiej

Obywatelstwo rozumiane tak, jak obywatelstwo pa??stw cz??onkowskich, wi???e si? z obowi?zkami. Natomiast obywatelstwo Unii Europejskie te obowi?zki wprawdzie przewiduje w art. 20 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, ale nigdzie ich wprost nie wymienia. Oznacza to, ??e na razie obywatele Unii s? jedynie beneficjentami tej relacji. Zosta?? nam przyznany szereg uprawnie??, ale jako od jednostki nie mo??na od nas wymaga? okre??lonego zachowania. 

Inaczej sytuacja wygl?da w przypadku pa??stw cz??onkowskich. One ju??, w tym Polska, poprzez przyst?pienie do Unii Europejskiej zobowi?za??y si? do wielu obowi?zków, których wykonywanie Unia mo??e egzekwowa?. Tak zreszt? dzieje si? aktualnie w przypadku naszego kraju, przeciwko któremu Komisja Europejska wszcz???a procedur? dotycz?c? podstawowych warto??ci wspólnoty. 


 

Komentarze